Küresel askeri harcamalar, devam eden çatışmalar ve artan jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle 2025 yılında reel olarak yüzde 2,9 artarak 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı. Bu, tarihin en yüksek askeri harcama düzeyi olarak kaydedildi. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan rapora göre, askeri harcamalar üst üste 11. yılın artışını gösterdi. Küresel askeri harcamaların Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı ise yüzde 2,5 seviyesine çıkarak 2009’dan bu yana en yüksek oranını elde etti.
EN YÜKSEK ASKERİ HARCAMA YAPAN ÜLKELER
2025 yılı itibarıyla en fazla askeri harcama yapan ülkeler arasında ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan yer aldı. Bu beş ülke, dünya genelindeki askeri harcamaların yüzde 58’ini temsil ediyor. ABD’nin askeri harcamaları, Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmaması nedeniyle yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara düştü. Uzmanlar, bu düşüşün geçici olduğuna inanıyor. Diğer yandan, Çin’in askeri harcamaları yüzde 7,4 artarak 336 milyar dolara ulaştı ve 31 yıldır kesintisiz şekilde artmaya devam ediyor. Çin’in savunma harcamalarının GSYH’ye oranıysa yüzde 1,7 olarak belirlendi. Rusya, askeri harcamalarını yüzde 5,9 artırarak 190 milyar dolara yükseltti ve dünya sıralamasındaki üçüncü konumunu korudu.
TÜRKİYE’NİN SAVUNMA HARCAMALARI YÜKSELDİ
Raporda Türkiye’nin askeri harcamalarındaki artış da dikkat çekti. Türkiye, 2025 yılında askeri harcamalarını yüzde 7,2 oranında artırarak 30 milyar dolara ulaştı. 2016 yılına kıyasla askeri harcamalarda yüzde 94’lük bir artış görüldü. Bu artışın arkasında, yerli savunma sanayine yapılan yatırımların önemli bir rolü olduğu vurgulandı. Raporda, “Türkiye’nin askeri harcamalarındaki artışın en temel sebebi, yerli silah sanayisine ayrılan yatırım payıdır. Bu fon, önceki yıla göre yüzde 25 artarak Türkiye’nin toplam askeri harcamalarının yüzde 22’sini oluşturmuştur.” ifadelerine yer verildi.
AVRUPA’DA REKOR ARTIK
Avrupa, askeri harcamalardaki artışın en büyük kaynağı oldu. Bölgedeki savunma harcamaları yüzde 14 artarak 864 milyar dolara ulaşarak yeni bir rekor kırdı. Son 10 yılda Avrupa’daki askeri harcamaların yüzde 102 arttığı gözlemlenirken, bu artışın başlıca nedenleri arasında Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD’nin güvenlik politikalarındaki belirsizlikler sayılıyor. Almanya’nın askeri harcamaları yüzde 24 artarak 114 milyar dolara yükseldi ve dünya sıralamasında dördüncü sıraya çıktı. Ukrayna’nın harcamaları ise 84,1 milyar dolara ulaşarak GSYH’sinin yüzde 40’ını oluşturdu.
ASYA-PASİFİK BÖLGESİNDE DE ARTIŞ
Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamalar da artış gösterdi. 2025 yılında bölgedeki harcamalar yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara ulaştı. Raporda, Orta Doğu, Güney Asya ve Okyanusya’nın tüm alt bölgelerinde askeri harcamalarda artış yaşandığına dikkat çekildi. Ancak İsrail’de Gazze’deki saldırıların azalmasıyla askeri harcamalarda yüzde 4,9’luk sınırlı bir düşüş kaydedildi.
GELECEKTE ARTAN HARCAMALAR
SIPRI uzmanları, küresel askeri harcamalardaki artışın önümüzdeki yıllarda da süreceğini öngörüyor. Xiao Liang, “Küresel askeri harcamalar, devletlerin savaşlar, belirsizlikler ve jeopolitik sarsıntılara karşı gerçekleştirdiği geniş çaplı silahlanma hamleleriyle artmaya devam ediyor. Mevcut krizlerin çeşitliliği ve birçok ülkenin uzun vadeli askeri harcama hedefleri göz önüne alındığında, bu büyümenin 2026 ve sonrasında da devam etmesi muhtemeldir.” değerlendirmesinde bulundu.
